Over loopbaanbegeleiding met de loopbaancheque

Sinds medio 2013 kunnen werknemers en zelfstandigen elke 6 jaar 2 loopbaancheques aankopen. Hiermee kunnen zij een beroep doen op loopbaanbegeleiding bij een gemandateerd loopbaancentrum naar keuze. De cheques kosten 40 euro per stuk en geven samen recht op 1 begeleiding van 7 uur of 2 korte begeleidingen van 4 en 3 uur.

Wat is de loopbaancheque?

De loopbaancheque is een stimulans van de Vlaamse overheid om via een begeleiding de loopbaan in eigen handen te nemen op het moment dat de burger dit nodig heeft. Het initiatief tot loopbaanbegeleiding ligt bij de burger en de uitkomst is en blijft diens eigendom. De loopbaancheque kan niet door een werkgever voor de eigen werknemers worden ingezet. Hiermee wordt ingespeeld op twee belangrijke pijlers in het loopbaanbeleid: voor iedere burger een loopbaanperspectief creëren en het loopbaaneigenaarschap respecteren.

Het voordeel van het systeem met de loopbaancheque is niet alleen het gebruiksgemak ervan, maar vooral de vraaggestuurde werking die via deze cheque mogelijk wordt gemaakt. De voucher doet een beroep op de intrinsieke motivatie en geeft keuzevrijheid wat betreft het moment van loopbaanbegeleiding en het loopbaancentrum. Om dit laatste nog te bevorderen heeft de burger bij elk loopbaancentrum recht op een gratis kennismakingsgesprek.

Wie heeft er recht?

Elke burger die voldoet aan volgende criteria heeft recht op de loopbaancheque: :

  • Hij woont in Vlaanderen of het Brussels Hoofdstedelijk Gewest;
  • Hij werkt fulltime of parttime als werknemer of zelfstandige;
  • Hij heeft minstens 7 jaar in loondienst of als zelfstandige gewerkt over zijn hele loopbaan;
  • Hij heeft de afgelopen 6 jaar zijn loopbaancheques nog niet gebruikt.

Wat is loopbaanbegeleiding?

Loopbaanbegeleiding is een arbeidsmarktinstrument dat het mogelijk maakt om problemen in de loopbaan aan te pakken. Loopbaanvragen kunnen heel divers zijn: de balans tussen werk en privé, het gebrek aan groei en uitdaging, geen zicht hebben op talenten en vaardigheden, zich ongelukkig voelen op het werk, geen zicht hebben op de volgende stap in de loopbaan, problemen met leidinggevenden of collega's, geen zicht hebben op de opleidingsmogelijkheden in functie van een jobdoelwit, … .

Loopbaanbegeleiding staat voor de professionele ondersteuning van de professioneel actieve persoon bij het nemen van loopbaankeuzes en -beslissingen. Die ondersteuning gebeurt tijdens een proces waarbij het ontdekken, het versterken of het ontwikkelen van de loopbaancompetenties die nodig zijn om de loopbaan zelf actief te beheren, centraal staan, zodat de arbeidsmarktpositionering van die persoon kan worden versterkt.

Loopbaanbegeleiding vertrekt vanuit de loopbaanvraag en is continu afgestemd op maat van de klant. Loopbaanbegeleiding resulteert in de opmaak van een persoonlijk ontwikkelingsplan en heeft een impact op de inzetbaarheid en flexibiliteit op de arbeidsmarkt. Het initiatief voor het aanvragen van de loopbaanbegeleiding met de loopbaancheque vertrekt altijd vanuit de professioneel actieve persoon. De loopbaanbegeleiding met de loopbaancheque maakt geen deel uit van een andere vorm van begeleiding, opleiding of coaching, ook niet als voorbereiding of sluitstuk ervan.

Wat zijn de voornaamste aanpassingen in het systeem sinds de lancering in 2013?

In het besluit van de Vlaamse Regering van 17 mei 2013 worden het systeem van de loopbaancheque, de actoren in de dienstverlening en de rol van VDAB juridisch vastgelegd. Het objectief in 2013 was een verruiming van de markt van loopbaanbegeleiding en diversiteit in het aanbod.

Naar aanleiding van de eerste evaluatie werd in 2017 het besluit van de Vlaamse Regering betreffende de loopbaanbegeleiding aangepast en verscherpt. Vooreerst werden het doel en de inhoud van de dienstverlening sterker gedefinieerd (zie hierboven, onder ‘Wat is loopbaanbegeleiding?’). De opname van deze beschrijving in het besluit van de Vlaamse Regering liet VDAB toe om een scherpere afbakening te maken van loopbaanbegeleiding ten opzichte van andere vormen van dienstverlening zoals burn-outbegeleiding, therapie, life-coaching, ondernemersbegeleiding, en dergelijke. Tevens werden twee belangrijke elementen aan de mandaatvoorwaarden voor de loopbaancentra toegevoegd, met name de opmaak van een visietekst en een plan van  aanpak voor expertiseborging.

Eind 2019 volgde een tweede wetswijziging met als belangrijke aanpassing de verhoging van de werkervaring van 1 naar 7 jaar als voorwaarde om recht te hebben op een loopbaancheque. Verder werd de waarde van de tweede loopbaancheque gereduceerd van 4 naar 3 begeleidingsuren.

Wat zijn de belangrijkste noden en wie stelt welke loopbaanvragen?

Na zes jaar werden de aard van de loopbaanvragen en de noden van de deelnemers aan loopbaanbegeleiding grondig onderzocht.1

  • De drie meest voorkomende loopbaanvragen gaan over jobdoelwit, arbeidsmarktverkenning en werkbaar werk. Bovendien komen deze thema’s ook vaker apart aan bod dan in combinatie met andere loopbaanvragen.
  • Motievenreflectie, kwaliteitenreflectie en zingeving komen dan weer relatief méér voor in combinatie met een andere loopbaanvraag dan afzonderlijk.
  • Vragen met betrekking tot leiderschap komen het minst voor als loopbaanvraag.
  • 1. Een omschrijving van de verschillende loopbaanvragen is te vinden op p.20 van volgend rapport: https://partners.vdab.be/sites/web/files/doc/partners/loopbaanbegeleiding/Monitoringsrapport_Loopbaanbegeleiding_2019.pdf

In combinatie met de demografische gegevens van de deelnemers levert onze analyse ook volgende bevindingen op:

  • Vrouwen stellen beduidend méér vragen over de werk-privé balans en over werkbaar werk, terwijl mannen meer vragen hebben over leiderschap.
  • Kortgeschoolden hebben meer loopbaanvragen over werkbaar werk, terwijl midden- en hooggeschoolden meer loopbaanvragen hebben in verband met kwaliteiten- en motievenreflectie, groei en uitdaging en zingeving.
  • Burgers boven de 50 jaar hebben meer loopbaanvragen in verband met werkbaar werk en relaties in de werkcontext, terwijl de min 50-jarigen meer loopbaanvragen hebben met betrekking tot jobdoelwit en groei en uitdaging.
  • Personen met een migratieachtergrond hebben meer loopbaanvragen over groei en uitdaging, terwijl autochtonen meer loopbaanvragen hebben met betrekking tot kwaliteiten en motievenreflectie, werkbaar werk en zingeving.
  • Personen met een arbeidshandicap hebben meer loopbaanvragen met betrekking tot werkbaar werk, terwijl werkenden ‘zonder arbeidshandicap’ meer loopbaanvragen hebben over groei en uitdaging, zingeving, motievenreflectie en leiderschap.

Hoe bewaakt VDAB de kwaliteit van de loopbaanbegeleiding?

Als regisseur van de arbeidsmarkt hanteert VDAB een meervoudige aanpak om de kwaliteit van loopbaanbegeleiding te garanderen. Deze aanpak wordt voortdurend bijgeschaafd op basis van voortschrijdend inzicht en bestaat uit volgende acties:

  • Administratieve controle: de controle van het dossier van de klant (burger) op de aanwezigheid van de ondertekende overeenkomst voor loopbaanbegeleiding, het bewijs van deelname en het persoonlijk ontwikkelplan per loopbaancheque.
  • Technische controle:  de controle op fiscale schulden, het kwaliteitslabel, de beschikbaarheid van expertise van de mandaathouder (loopbaancentrum), enz.
  • Inhoudelijk gesprek met de coördinator van het loopbaancentrum en / of loopbaanbegeleiders (zowel dezen in loondienst als onderaannemers) over het aanbod, de aanpak, gebruikte methodieken enzovoort.
  • Klantencontacten: telefonische bevraging van deelnemers aan loopbaanbegeleiding om te peilen naar hun ervaring en naar de kwaliteit van de dienstverlening van een loopbaancentrum.
  • Visie van het loopbaancentrum op loopbaanbegeleiding: nagaan of en hoe de geformuleerde visie aansluit bij de beleidsdoelstellingen en hoe deze vertaald wordt naar het dagelijks functioneren van het loopbaancentrum.
  • Expertisegarantie: het bespreken van het actieplan in functie van behoud en bevordering van de expertise in loopbaanbegeleiding, met inbegrip van de jaarlijks opgestelde individuele persoonlijke ontwikkelplannen van de loopbaanbegeleiders en het opleidingsplan van het  loopbaancentrum.
  • Controle op oneigenlijk gebruik van de loopbaancheque: op basis van een drieledige controle (datamining, burgercontact, contact loopbaancentrum) wordt oneigenlijk gebruik van de loopbaancheque gecontroleerd, vastgesteld en gesanctioneerd.
  • Controle van de websites van de loopbaancentra en onderaannemers op correcte communicatie over loopbaanbegeleiding met de loopbaancheque.
  • Klachtenbeheer: behandelen van klachten van deelnemers.
  • Tevredenheidsmetingen: het afnemen van een standaard schriftelijke klantenbevraging.
  • Financiële audit van de loopbaancentra.

Meer informatie?

Tweejaarlijks publiceert VDAB een monitoringsrapport van deze dienstverlening. Hierin vindt u cijfers en uitgebreide informatie over de ontwikkelingen van het loopbaanlandschap en de loopbaancheque.

U vindt deze rapporten hier:

Ook mogelijk interessant voor u is de informatie over loopbaanbegeleiding voor de burger en voor geïnteresseerde aanbieders van loopbaanbegeleiding.

Voor meer informatie kan u ook terecht bij david.meulemans@vdab.be.

Was deze informatie nuttig?

Bedankt voor uw feedback!

Auteurs

Recente blogberichten